Biobased en dampopen bouwen met hout

dinsdag, 8 november, 2016 - 15:07 Edwin Jellesma

Biobased bouwen; wij merken dat er steeds meer vraag komt naar deze ontwikkeling in de bouwwereld. Het is eigenlijk bouwen met het oog op duurzaamheid. Alle bouwmaterialen die je gebruikt, moeten door de natuur zijn gecreëerd (zoals de grondstof hout). En het afbreken van de woning mag ook weinig problemen opleveren tijdens het recyclen. Zo ontstaat er een balans in ‘macro materiaalgebruik’

Er worden materialen gebruikt die voor mens en milieu niet schadelijk zijn. Biobased bouwen en houtskeletbouw dragen zo bij aan een gezond milieu en leefklimaat. In de wereld, maar ook in de woning zelf. Je leeft in een gezondere omgeving en ervaart meer comfort.

Dampopen bouwen

Er is verwantschap tussen ‘biobased bouwen’ en ‘dampopen bouwen’. Bij dampopen bouwen is er sprake van een ‘ademende constructie’. Vocht dat in de woning ontstaat tijdens gebruik, denk aan koken, douchen en transpiratie, wordt door de constructie opgenomen en naar buiten ‘getransporteerd’. Bij traditionele bouwmethodes is dat niet het geval omdat vocht door damp-remmende folies tegen gehouden wordt. Met schimmelvorming en problemen met de luchtwegen tot gevolg. Je kunt je dus voorstellen dat dampopen bouwen de gezondheid en het comfort ten goede komt.

Er wordt bij biobased bouwen sowieso geen gebruik gemaakt van damp-remmende ‘PE folies’. De basis is plastic en per definitie dus geen ‘door de natuur gecreëerd product’. De nadruk ligt vooral op het isolatiemateriaal. We gebruiken cellulose; oud papier wordt bewerkt tot isolatiemateriaal en onder druk in wanden en daken geblazen. De grondstof is dus al gerecycled voor het de woning in gaat. Daar waar dat niet ingeblazen wordt, en in de binnenwanden, gebruiken we een houtvezelisolatie. Dit zijn reststoffen van de houtindustrie die versnipperd worden en waar bij de bewerkingen water wordt gevoegd. Van de pulp die zo ontstaat worden platen geperst.

Bij biobased houtskeletbouw werk je dus vooral met twee natuurlijke grondstoffen: papier en hout. Eigenlijk met één, want papier was ooit hout. En hout is weer een ‘onuitputtelijke bron’ als het gekweekt wordt met keurmerk FSC of PEFC (duurzaam bosbeheer).

Biobased bouwen in de sociale huursector

Wat nog vrij uitzonderlijk is, is dat wij biobased woningen bouwen in de sociale huursector. Dat doen wij bijvoorbeeld namens Bouwgroep Riemersma van der Molen uit Drachten. Hier gaat het over zes ecologisch gebouwde huurwoningen, dampopen, bijna volledig opgetrokken uit biobased materialen en daardoor hernieuwbaar in de ecologische kringloop.

Zelf denk ik dat dit minder uitzonderlijk wordt, omdat er steeds meer nadruk ligt op duurzaamheid en de uitstoot van CO2 (dat dankzij biobased bouwen ernstig geminimaliseerd wordt). Je kunt dus flinke stappen zetten met biobased en dampopen houtskeletbouw. Daarbij opgeteld het prettige leefklimaat voor de eindgebruiker, maakt dat ik geloof dat dit een enorme vlucht neemt.

Natuurlijk, een project als dit vergt meer denk- en uitzoekwerk voor aanvang. ‘Welke materialen hebben bewezen functionaliteit en welke niet? Wat gebruiken we dan?’ Als het voorwerk goed gedaan is, is het qua bouwen niet veel ingewikkelder dan traditionele bouw. Zeker als we als partners samenwerken. Zo heeft Oldenboom Meinesz uit Harlingen een belangrijke adviserende rol gehad in de toepassing van de te gebruiken materialen.

Ook is biobased bouwen nog ietsje duurder in aanschaf dan traditionele bouwmethoden, althans als je puur naar de aanneemsom kijkt. Maar dit verdien je later makkelijk terug door de hogere woningwaarde en het lager energieverbruik.

Wil je nog een stap verder gaan, dan kan dat ook. Denk dan aan ‘passief bouwen’. De hele constructie wordt luchtdicht gemaakt door alles ‘af te tapen’. Van buiten naar binnen komt er dan geen lucht meer in. Van binnen naar buiten wordt vocht wel afgevoerd. Zo haal je makkelijk normen rondom luchtdicht en isolatiewaarden die passen binnen de ‘passief huis normen’.

We krijgen gelukkig veel aanbevelingen van bewoners en leveranciers. Zo is er een klant van ons met een passief huis in Heerenveen die zijn woning openstelt voor anderen. Deze ambassadeur verwijst iedereen naar ons door. En dat is fijn. Dat betekent dat hij tevreden is en daar doen wij het voor.

Wil je meer weten over biobased dampopen houtskeletbouw, vraag het me gerust!